|   English

"جامعه پذیری" و "پرورش من اجتماعی" اولین مطالبه ی جامعه شناسی از تئاتر کودک و نوجوان

 


مرکز ملی اسیتژ ایران در اولین نشست تخصصی خود در سال 95 تصمیم گرفت جهت تقویت بنیان های نظری و علمی تئاتر کودک و نوجوان و نیز نزدیک کردن آثار نمایشی به نیازها و ضرورتهای جامعه مخاطب،موضوعی را در قالب یک سوال با جمعی از نویسندگان و کارگردانان تئاتر کودک و نوجوان مطرح کند و با آنها به شور بنشیند.

با بررسی همایش ها،کنفرانس ها،سمپوزیوم ها و جشنواره های بین المللی تئاتر کودک و نوجوان جهان در می یابیم که اغلب فعالان این عرصه به ویژه در کشورهای غربی همانند یک پزشک نبض جامعه را در دست دارند و همچون ارگانی زنده و منسجم در ارتباطی متقابل با هم روی موضوعات حساس و ضروری جامعه ی خود متمرکز می شوند و در شاخه های متنوع روی مباحث نظری و عملی کار می کنند.

برای مثال این روزها آنها روی سه تم یا موضوع تاکید ویژه ای دارند:مهاجرت،دیگری و دیالوگ بین فرهنگی چرا که از خصومت میان فرهنگی به شدت رنج می برند.

حال این سوال طرح می شود که از نگاه ما،مهمترین و کلیدی ترین موضوعی که تئاتر کودک و نوجوان باید به آن بپردازد،چیست؟ به عبارت دیگر: در این برهه زمانی با تولید اثر نمایشی برای کودک و نوجوان به چه نیازی پاسخ می دهیم؟

بررسی تاثیر مخرب تکنولوژی بر کودک و نوجوان،خشونت،هویت،سردرگمی فرهنگی،اهمیت خانواده،بحران بلوغ در نوجوانی،تقویت اندیشه با پرسشگری، مشخص ترین پاسخ های ارائه شده از سوی مدعوین به سوال جلسه بود ضمن آنکه توجه به مسائل تربیتی،تم های جهانشمول انسانی،...از دیگر موارد کلی بود که به آنها اشاره شد.

سپس قدم دوم نشست پی گرفته شد.این،تلاشی بود برای پیوند میان تئاتر کودک و نوجوان و علوم انسانی در یک نشست،تعمیق مباحث مطرح شده از زاویه دید یک جامعه شناس و این که به راستی اولین مطالبه ی جامعه شناسی از تئاتر کودک و نوجوان چیست؟چکیده پاسخ مهمان نشست جناب آقای محمد امین قانعی راد،مدیر انجمن جامعه شناسی ایران، را می توان این گونه نوشت:

جامعه شناسی و هنر دغدغه مشترکی دارند و دنیای مشترک؛که کشف این دنیای مشترک هم وظیفه ی هنرمندان دارای بینش اجتماعی است و هم وظیفه ی جامعه شناسان هنر.به قول سی رایت میلز،نویسنده ی کتاب بینش جامعه شناسی،امروز یک هنرمند نمی تواند بدون بینش و نگرش جامعه شناسی،اثر هنری تولید کند.مهمترین مسئله فراهم کردن زمینه های"جامعه پذیری" و "پرورش من اجتماعی" در مخاطب کودک و نوجوان است تا او به جامعه پیوند یابد؛حس تعلق به جمع و توجه به دیگری را درک کند.بتواند حس شهروندی را تجربه کند و کم کم از یک فرد مثلا تهرانی،به یک ایرانی و سپس به شهروند جهانی مبدل شود.قادر به حل اختلال در ارتباطات میان فردی در نهادهای گوناگون اجتماعی گردد و به سمت ساخت یک جامعه دمکراتیک حرکت کند که افراد قادرند در آن با هم دیالوگ داشته باشند.در حال حاضر،نظم طبیعی در هم شکسته شده است منظور از این نظم،یک نظم یک طرفه ی سرکوب گر اهریمنی نیست یک نظم اجتماعی طبیعی است که امروز در اغلب نهادهای اجتماعی از بین رفته است.رقابت،سودجویی،زیاد خواهی،منفعت طلبی و شکاف بین خواستن ها و داشتن ها پدید آمده و به قول جامعه شناسان عطش منزلت افزون شده است.به جای یک حرکت وجودی و سعی و تلاش جوهری که نیاز به سلوک طولانی دارد تلاش برای به دست آوردن بدون همت و از هر راهی افزون شده است.

جالب این که یکی از پرسش های پیشین فعالان تئاتر این بوده که چگونه می توان کودک و نوجوان را به کنشگرانی فعال بدل کرد.در جلسه،آقای دکتر متذکر شدند که پیش از توجه به مبحث دگرگونی جامعه باید ابتدا به حفظ جامعه توجه کرد و جامعه پذیری را در مخاطب کودک و نوجوان نهادینه کرد تا او با بروز هر گونه مشکل،خود را از جامعه و جامعه را از خود منفک نکند.باید حس تعلق به جامعه را در او تقویت کرد سپس چنین فردی که خود را بخشی از یک جامعه می داند در جهت اصلاح آن گام برخواهد داشت و کنشگر خواهد شد.مدرسه به عنوان نهادی مهم و هنر از جمله تئاتر به مثابه ابزاری برای آموزش می توانند جهت حل بحران جامعه پذیری عمل کنند.طراحی تئاتری برای بچه ها که خود بازیگر و تولید کننده ی آن باشند و با بهره گیری از شیوه ی "ایفای نقش" و با حضور یک مشاوره هنری(مربی) آنها زندگی جمعی را یاد خواهند گرفت در مقابل نظام آموزشی فردگرایانه ای که رقابت را دیکته می کند.از بچه ها تماشاگر نسازید همانند تماشاگران برنامه های ورزشی بلکه زمینه ی بازی کردن و فاعل بودن را برای او فراهم کنید.می توان با فلسفه برای کودکان و جامعه شناسی برای کودکان عمیق ترین ایده ها را از طریق هنر به کودکان انتقال داد.جامعه می خواهد ما او را دوست بداریم.رویای ما،فرار از این جامعه نباشد بلکه کمک به ساختن،پیشرفت،رفع مشکلات و بهبود شرایط زندگی باشد.ما باید مخاطب را به جامعه پیوند دهیم.این وظیفه ی سیاستمداران،جامعه شناسان وهنرمندان است.

پایان بندی نشست"یک تجربه ی جدید" نام داشت که به معرفی تنها برگزیده ی ایرانی مسابقه ی نمایشنامه نویسی اسیتژ فرانسه،پروژه ی یک روز یک نمایشنامه،اختصاص داشت.از ایران نه نویسنده در این پروژه حضور یافتند که تنها نمایشنامه ی "شما باید آن را خاموش کنید نه دیگران" به قلم آقای "عرفان خطیب زاده" برگزیده شد.آقای خطیب زاده،دانشجوی رشته ی تئاتر عروسکی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران،با معرفی این پروژه که تم دیگری(THE OTHER) را در برداشت به بیان تجربه خود و خلاصه ی نمایشنامه شان پرداختند.

اولین نشست تخصصی مرکز ملی اسیتژ ایران در سال 95 در عصر روز هشت خرداد در سالن کنفرانس شماره دو مرکز آفرینش های فرهنگی هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با مدیریت جناب آقای محمد رضا کریمی صارمی با حضور جمعی از نمایشنامه نویسان و کارگردانان تئاتر کودک و نوجوان و اعضاء مرکز ملی اسیتژ ایران برگزار گردید.

.

چاپ ایمیل

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید